Staten en Stinzen in de buurt van Leeuwarden

Princessehof Het Princessehof dankt zijn naam aan prinses Maria Louise van Hessen Kassel, weduwe van de vroeg gestorven stadhouder Johan Willem Friso. Zij betrok dit gebouw in 1731, nadat zij het stadhouderlijk hof, waar haar zoon zich had gevestigd, verliet. De prinses kocht daarom de oude L-vormige adellijke woning het Camminghahuis en het daaraan grenzende gebouw met een brede gevel achter een voorplein aan. De 15de eeuwse stins, voorzien van een toren met een ui-vormige koepel, bezit een unieke spiltrap, een kelder en verschillende zalen. In 1584 betrok stadhouder Willem Lodewijk het pand. Het aangrenzende rechthoekige gebouw met een pilastergevel en een rijke ornamentiek van guirlandes, engelenkopjes en duivenkapitelen, moet omstreeks 1660 opgetrokken zijn. Na de aankoop liet Maria Louise het complex door de hofarchitect Anthony Coulon, een leerling van Daniël Marot, verbouwen. Hij voegde aan de brede gevel een mezzanine of halve verdieping toe en creëerde een nieuwe hoofdingang onder in de stinstoren. Coulons grootste ingreep was de toevoeging van het pand aan de westzijde in 1742. Zo ontstond een stadspaleis naar Frans voorbeeld, waarbij hoofdgebouw en de twee vleugels een voorplein insloten. Het gebouw bevatte veel voorname vertrekken waarvan één, de eetkamer, met goudleer en gestuct plafond, nog steeds als stijlkamer te bezichtigen is. In het gebouw is sinds 1916 het keramiekmuseum het Princessehof gevestigd. Toegankelijkheid: Het hele jaar geopend van dinsdag t/m zondag, 11.00-17.00 uur. Grote Kerkstraat 11 Leeuwarden Colofon: Tekst: Stichting Staten en Stinzen
Stadhouderlijk Hof Het Stadhouderlijk Hof heeft zijn huidige gepleisterde uiterlijk in 1880 door architect H.R. Stoett ontvangen. Bij die verbouwing tot woning van de commissaris des konings, raakte het complex zijn barok stijlkenmerken kwijt. De geschiedenis van het Hof gaat terug tot 1587 toen stadhouder Willem Lodewijk een stadshuis met voorname vertrekken van de Staten van Friesland ter bewoning kreeg aangeboden. Het middengebouw lag achter een voorplein en werd ingesloten door twee vleugels waarvan de westelijke, het Dekemahuis in 1603 is aangekocht. Het geheel was voorzien van rijk versierde trapgevels. Aan de oostzijde was een grote poort gesitueerd die nog herkenbaar is in de huidige gevel. Het gebouw werd vanaf 1650 verbouwd. De belangrijkste verbouwing vond plaats rond 1709 in opdracht van stadhouder Johan Willem Friso. Hofarchitect Daniël Marot kreeg opdracht om van het complex een geheel te maken. Er is een nieuwe façade met iets vooruitspringende middenpartij en een groot driehoekig fronton geplaatst. De toegangspartij in de noordoosthoek van het voorplein is ook gewijzigd. Marot richtte een nieuw trappenhuis in en ontwierp een eetzaal. In 1747 vertrok de tot algemeen erfstadhouder gekozen Willem Carel Hendrik Friso naar Den Haag. Het complex werd zelden meer bezocht. Aan de vroegere stadhouders herinnert nog de zogenaamde Nassauzaal met een reeks statieportretten. Sinds 1993 is het complex in gebruik als hotel-restaurant. Toegankelijkheid: Gedeeltelijk te bezichtigen. Hofplein 29 Leeuwarden Colofon: Tekst: Stichting Staten en Stinzen
Eysingahuis Van oorsprong is het Eysingahuis een voorname adellijke woning, gesitueerd schuin tegenover het Landschapshuis waar de Staten van Friesland vergaderden. Door deze situering is het niet vreemd dat het geslacht van Eysinga juist op deze plek voor een woonhuis koos. Tijdens de winterperiode, als de Staten vergaderden, ook het 'seizoen' genoemd, verbleef de familie hier. De oorspronkelijke woning stond naast de bestaande hoekwoning aan de Koningstraat. In 1773 erfde Frans van Eysinga het pand, maar hij liet het afbreken om in 1781 een nieuw herenhuis te kunnen bouwen. Het naastgelegen hoekpand kon hij pas circa 1800 verwerven en laten afbreken. Toen is het bestaande Eysingahuis met een naadloze aanbouw op de hoek tot het huidige volume uitgebouwd met handhaving van de bestaande oude kelders. Het blokvormige gebouw met 7 raamvakken voor en opzij, toont de stijlkenmerken van de Lodewijk XVI-stijl met schuifvensters en geprofileerde kroonlijst. De vormgeving aan de Turfmarkt is streng, maar aan de Koningstraat is de ingangspartij met snijwerk in het bovenlicht en een dubbele trap en bordes rijk gedecoreerd uitgevoerd. De familie van Eysinga bleef tot circa 1860 eigenaar. Aan hen herinneren de nog bestaande stijlkamers met geschilderde behangsels en stucplafonds. De stijlkamers maken nog steeds deel uit van de inrichting van het hier in 1881 gevestigde Fries Museum. Toegankelijkheid: Het hele jaar geopend van dinsdag t/m zondag, 11.00-17.00 uur. Turfmarkt 11 Leeuwarden Colofon: Tekst: Stichting Staten en Stinzen
<< Terug naar de vorige pagina Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Staten en Stinzen